سقط مکرر جنین

سقط مکرر جنین چیست؟

چنان چه فردی به دفعات یعنی بیشتر از ۳ بار دچار سقط جنین شده باشد می گویند که سقط مکرر داشته است که طبق آمار معمولا ۱ درصد از زوجین دچار این سقط میشوند.

یکی از انواع سقط ها، سقط مکرر است که باعث ایجاد مشکلاتی برای مادر میشود و باید حتما تحت بررسی توسط پزشک قرار بگیرد.

علت سقط مکرر جنین

از جمله علت های سقط مکرر جنین می توان به موارد زیر اشاره نمود:

• وجود اختلالاتی در لخته شدن خون

بعضی اختلال ها در لخته ی خون موجب به وجود آمدن چسبندگی در خون شده و سقط را به همراه دارد. وجود این اختلال روی جفت اثر گذاشته و موجب ایجاد شدن لخته می گردد. زمانی که لخته ایجاد میشود عملکرد جفت با مشکل مواجه شده و اکسیژن و مواد مغذی لازم به جنین نمی رسد و باعث سقط میشود.

زنانی که به سقط مکرر مبتلا هستند باید قبل از بارداری مورد آزمایش آنتی بادی ضد فسفولیپید قرار بگیرند تا در صورت نیاز تحت درمان قرار گیرند.

• وجود مشکلاتی در تیروئید

داشتن بیماری های تیروئیدی موجب بالا رفتن میزان سقط جنین میشود و لازم است که پیش از بارداری تیروئید حتما توسط پزشک متخصص همچون دکتر مژگان برزگر جلالی مورد ارزیابی قرار بگیرد.

• وجود آنتی بادی های تیروئید

به مولکول های کوچک داخل خون که به تیروئید حمله می کنند و از کارکرد درست آن پیشگیری می کنند آنتی بادی تیروئید می گویند. چنان چه میزان این آنتی بادی زیاد باشد خطر سقط نیز افزایش پیدا می کند بنابراین زنان باردار با سابقه ی سقط مکرر باید از لحاظ این آنتی بادی تحت بررسی قرار بگیرند‌‌.

• وجود مشکلاتی در رحم فرد

داشتن رحمی غیر طبیعی خطر سقط را زیاد می کند و به وسیله ی سونوی‌ اولتراسوند مشخص می گردد.

• وجود علت های ژنتیکی

چنان چه هر کدام از زوجین موجب انتقال کروموزم غیر طبیعی شوند خطر سقط را افزایش می دهند. معمولا در این شرایط از هر کدام از زوجین آزمایش بررسی ناهنجاری کروموزوم گرفته میشود.

• وجود ضعف در دهانه ی رحم فرد

چنان چه فرد دارای ضعف در دهانه ی رحم بوده و سابقه ی سقط جنین دیررس را داشته باشد در هفته ی ۱۴ بارداری طول دهانه ی رحم با اسکن ارزیابی میشود و در صورت نیاز سرکلاژ‌ دهانه ی رحم یعنی بخیه کردن دهانه ی رحم، برای مادر تجویز می گردد.

• به دلیل سلول های کشنده ی طبیعی که در رحم وجود دارند.

با انجام آزمایشاتی سطح این سلول ها را اندازه گیری می کنند زیرا میزان آنها روی سقط جنین تاثیر می گذارد.

• به دلیل بالا بودن سن

چنان چه سن زن بالای ۳۵ و سن مرد بالای ۴۰ سال باشد خطر سقط مکرر وجود دارد.

• به دلیل وجود فیبروم

وجود فیبروم های رحمی موجب سقط مکرر جنین می گردد و حدود ۲۰ درصد از سقط ها را در بر می گیرد.

• به دلیل سیستم ایمنی

چنان چه سیستم ایمنی در زمان بارداری با بدن سازگاری پیدا نکند و دچار تغییراتی شود، سقط را در پی دارد.

عواملی که ریسک سقط مکرر را بالا می برد

عوامل خطر زا که موجب بالا رفتن ریسک سقط جنین میشوند عبارت هستند از:

• وجود عوامل ژنتیکی
• وجود فاکتور های رحمی
• وجود عفونت
• بالا بودن سن مادر
• به دلیل ترومبوفیلی
• به دلیل کمبود ویتامین D
• به دلیل وجود اختلال در غده ی درون ریز

راه های تشخیص سقط مکرر

با انجام دادن آزمایشات زیر می توان سقط مکرر را تشخیص داد:

• با انجام دادن آزمایشات هورمونی توسط مادر
• با انجام سونوگرافی ترانس واژینال رحم و ساختار آن مورد بررسی قرار می گیرد.
• با انجام آزمایش خون و بررسی آنتی بادی آنتی فسفولیپید و لوپوس آنتی کواگولانت
• با استفاده از دستگاه هیستروسکوپی و بررسی داخل رحم از لحاظ وجود فیبروم و پولیپ
• انجام بیوپسی از بافت های داخل رحم جهت تشخیص تغییرات سلولی آن

عوارض سقط مکرر

داشتن سقط های مکرر موجب ایجاد عوارضی برای بارداری های آینده ی فرد میشود از جمله:

• ایجاد ضعف در دهانه ی رحم
• زایمان زودرس
• ایجاد چسبندگی در رحم
• آسیب رسیدن به دهانه ی رحم
• ایجاد افسردگی
• کم شدن‌ انرژی فرد
• ایجاد نازایی برای فرد

درمان سقط مکرر

با توجه به علت سقط درمان را انجام می دهند:

• به دلیل علت های رحمی

چنان چه فرد دارای فیبروم بوده و یا چسبندگی داخل رحم و سپتوم‌ داشته باشد از طریق روش جراحی و هیستروسکوپی، درمان میشود و با انجام آن میزان سقط بسیار کاهش می یابد.

چنان چه فرد دارای نارسائی و شلی در دهانه ی رحم باشد سرکلاژ را انجام می دهند.

• به علت مشکلات کروموزومی

چنان چه علت سقط مشکلات کروموزومی باشد ممکن است پزشک انجام لقاح آزمایشگاهی را تجویز کند که به وسیله ی آن تخمک و اسپرم در آزمایشگاه با هم ترکیب میشوند‌ و جنین را پیش از لانه گزینی از طریق تشخیص ژنتیکی بررسی کرده و جنین سالم را به رحم مادر منتقل می کنند.

• به علت ایمنی

با استفاده از دارو هایی چون آسپرین و هپارین‌ عوامل ایمنی که موجب سقط میشوند را درمان می کنند.

• به علت غدد

کم کاری تیروئید و دیابت را باید حتما در دوران بارداری تحت کنترل داشت و آن را درمان نمود. داشتن آنتی بادی های تیروئید در خون موجب زیاد شدن کم کاری تیروئید در ماه های اول بارداری و ایجاد التهاب بعد از زایمان میشود بنابراین مادر باید مرتب تحت چکاب و بررسی باشد تا خطر سقط ناشی از آن را کاهش دهد. همچنین افرادی که به تخمک پلی سیستیک مبتلا هستند با مصرف داروی مت فورمین میزان سقط جنین را کاهش می دهند.

• به علت مشکلات انعقادی

در صورت داشتن بیماری انعقادی که ارثی است می توان از درمان های ضد انعقادی استفاده کرد.

• به علت وجود عفونت

در صورت وجود عفونت حاد سرخجه و توکسوپلاسموز باید این عفونت ها را درمان کرد.

• به علت اختلال در سیستم ایمنی

در صورت داشتن اختلال در سیستم ایمنی بدن درمان هایی توسط ایمونولوژیست‌ صورت می گیرد.

• به دلیل موارد ناشناخته

در صورتی که علت سقط مشخص نیست موارد زیر را انجام می دهند:

• روش زندگی را اصلاح می کنند با قطع کردن میزان مصرف دخانیات، الکل، کافئین، کم کردن وزن
• مصرف پروژسترون با توصیه و تجویز پزشک
• مصرف آسپرین و هپارین‌ با تجویز پزشک

سقط مکرر و رحم اجاره ای

به بیمارانی که دارای سقط های بالای ۱۰ مرتبه هستند معمولا استفاده از رحم اجاره ای پیشنهاد می گردد. البته استفاده از رحم اجاره ای نیز برای بعضی موارد امکان پذیر است.

 تلاش جهت دوباره باردار شدن

بهتر است مادر بعد از سقط مدتی به خود زمان بدهد و از لحاظ روحی و جسمی در شرایط بهتری قرار بگیرد.

۲ هفته بعد از سقط زودرس مادر امکان باروری و تخمک گذاری را دارد و باید پیش از هر کاری ابتدا با پزشک متخصص خود مشورت کند و توصیه ها و مراقبت های او را به خوبی انجام دهد. از جمله اقدامات مراقبتی که مادر بعد از سقط جنین خود باید داشته باشد می توان موارد زیر را عنوان نمود:

• پایبند بودن به انجام دادن معاینات به صورت منظم و دوره ای
• استفاده از رژیم غذایی سالم
• خودداری از مصرف الکل
• استفاده از مکمل اسید فولیک
• حفظ کردن و داشتن وزنی نرمال
• داشتن ورزش منظم هر روزه
• خودداری از مصرف سیگار
• مدیریت کردن بیماری های زمینه ای خود

مادر از لحاظ فیزیکی چند روز بعد از سقط بهبودی خود را پیدا می کند ولی از لحاظ روحی امکان دارد خود را مقصر این ماجرا بداند و خود را سرزنش کند، ولی این کاملا اشتباه است زیرا او در این قضیه مقصر نبوده و سقط جنین علت های خاص خود را دارد که چنان چه مشخص و درمان گردد مادر دوباره شانس بارداری خواهد داشت.