همه چیز درباره قرص اورژانسی

قرص اورژانسی چیست؟

نوعی قرص است که جهت جلوگیری از بارداری بعد از رابطه ی جنسی استفاده می شود و در زمانی که رابطه ای محافظت نشده بوده و یا نقصی در روش جلوگیری وجود داشته باشد، به کار می رود.

این قرص حاوی هورمون هایی است که موجب ایجاد تاخیر در تخمک گذاری شده و یا از ایجاد لقاح پیشگیری می کند.

از مزیت های استفاده از قرص های اورژانسی می توان به استفاده کردن از آن در مواقع اضطراری، راحت استفاده شدن آن و کارایی زیادی که دارد اشاره نمود.

عملکرد قرص اورژانسی

قرص های اورژانسی تخمک‌گذاری توسط تخمدان را متوقف می‌ کند یا به تاخیر می‌ اندازد.

علاوه بر این، آنها می توانند از لقاح اسپرم تخمکی که قبلا آزاد شده است جلوگیری کنند.

با این حال، اگر اسپرم تخمک را بارور کرده باشد، قرص دیگر موثر نخواهد بود.

اگر می‌خواهید بدانید که آیا قرص اورژانسی موثر بوده است یا خیر، می‌توانید مقاله مربوط به این موضوع را در کلینیک مطالعه کنید.

فراموش نکنید که قرص های ضد بارداری اورژانسی فقط از بارداری جلوگیری می کنند.

آنها نمی توانند از شما در برابر عفونت های مقاربتی محافظت کنند. بنابراین، بهتر است همیشه از کاندوم در حین رابطه جنسی استفاده کنید.

انواع قرص های اورژانسی

این قرص ها در ۲ دسته قرار می گیرند:

قرص های لوونورژسترول یا قرص لیوونل‌

قرص پیشگیری از بارداری است که دارای هورمون پروژسترون و هورمون لوونورژسترول می باشد.

این قرص را می توان بدون نسخه تهیه کرد و برای ۷۲ ساعت بعد از رابطه ی جنسی محافظت نشده قابل استفاده است‌.

با استفاده از این قرص تخمک گذاری به تاخیر می افتد و یا متوقف شده و از ایجاد لقاح پیشگیری می شود.

همچنین موجب می شود که مخاط موجود در دهانه ی رحم ضخیم شود و اسپرم وارد رحم نگردد.

با مصرف این قرص امکان این هست که دیواره ی رحم زودتر ریزش پیدا کند و تخمک بارور در رحم لانه گزینی نکند‌.

میزان اثر بخشی این قرص ۷۵ درصد الی ۸۹ درصد می باشد.

قرص الا

این قرص حاوی هورمون اولیپریستال است و از بارداری جلوگیری می کند‌.

این قرص را باید با نسخه تهیه کرد و بمدت ۱۲۰ ساعت بعد از رابطه ی جنسی محافظت نشده قابل استفاده است‌.

میزان اثرگذاری این قرص ۸۵ درصد الی ۹۵ درصد است‌.

زمان مصرف قرص اورژانسی

باید این قرص پیش از اینکه تخمک آزاد شود و در رحم قرار بگیرد، مصرف شود‌.

بنابراین بهترین زمان مصرف این قرص بلافاصله بعد از رابطه ی جنسی است که محافظت نشده می باشد‌ و بهتر است طی ۷۲ ساعت بعد از رابطه مصرف گردد.

به طور کلی بهترین زمان مصرف باید به قرار زیر باشد:

• لوونورژسترول حداکثر تا ۷۲ ساعت بعد
• اولیپریستال حداکثر تا ۱۲۰ساعت بعد
• ال دی و اچ دی بلافاصله بعد از رابطه جنسی

عوارض قرص اورژانسی

این قرص نیز مانند هر قرص دیگری دارای یکسری عوارض است و بهتر است با مراجعه به پزشک همچون دکتر مژگان برزگر جلالی بهترین روش را برای جلوگیری از بارداری انتخاب کنید.

عوارض این قرص شامل موارد زیر می باشد:

• امکان ایجاد تهوع و استفراغ
• امکان ابتلا به سردرد
• امکان ایجاد خونریزی و لکه بینی
• امکان ایجاد خستگی برای فرد
• امکان ایجاد درد در شکم
• امکان ایجاد تغییرات در خلق و خوی فرد
• امکان به وجود آمدن واکنش آلرژیک
• امکان به وجود آمدن لخته خون
• امکان بالا رفتن فشار خون بالا
• امکان ایجاد آسیب کبدی

عوارض قرص های اورژانسی در پریودی فرد

دوره های قاعدگی زنان معمولاً 28 روز است.

طبق مطالعات، زنانی که از قرص‌های ضد بارداری اورژانسی استفاده می‌کنند، تغییراتی را در طول چرخه و طول دوره قاعدگی خود تجربه می‌ کنند.

این تغییر چرخه ناشی از نوسانات هورمونی ناشی از قرص های ضد بارداری اورژانسی است.

بسته به زمان مصرف قرص در چرخه قاعدگی، تغییر در چرخه شما متفاوت خواهد بود.

از جمله تغییرات و عوارضی که مصرف این قرص ها برای فرد به همراه دارد‌، می توان موارد زیر را عنوان نمود:

• چنان چه این قرص ها در دو هفته اول از زمان سیکل قاعدگی فرد مورد استفاده قرار بگیرد موجب می شود که فرد سریع تر پریود گردد.
• اگر این قرص در هفته ی چهارم از سیکل قاعدگی استفاده گردد، مدت زمان پریودی را بیشتر می کند.
• چنان چه دو روز قبل از تخمک گذاری و یا دو روز بعد از آن، این قرص ها استفاده شوند تغییری در فرد ایجاد نمی کند.
• در صورتی که تاریخ قاعدگی بیشتر از یک هفته به عقب افتاد، بهتر است آزمایش بارداری انجام دهید تا مطمئن شوید که قرص اورژانسی بر روی شما اثر کرده است.

عوارض قرص اورژانسی برای مردان

قرص های اورژانسی مردانه به جلوگیری از بارداری ناخواسته کمک می کند.

در حال حاضر آزمایشات بالینی روی نسل اول این داروها انجام شده است.

با این حال، تحقیقات هنوز برای کشف عوارض جانبی آنها در مردان ادامه دارد. عوارض جانبی قرص های اورژانسی برای مردان عبارتند از:

• آکنه
• سردرد
• اختلال نعوظ خفیف
• کاهش میل جنسی
• خستگی
• افزایش وزن

توجه به این نکته ضروری است که قرص های اورژانسی مردانه ممکن است به طور موقت بر تولید یا تحرک اسپرم تأثیر بگذارند.

برخی از مردان نیز ممکن است اضطراب یا سایر اثرات روانی مرتبط با استفاده از قرص های اورژانسی را تجربه کنند.

راهکارهایی برای کاهش عوارض قرص های اورژانسی

با انجام اقدامات زیر می توان عوارض مصرف قرص اورژانسی را کاهش داد:

تغذیه

اولین قدم برای کاهش عوارض مصرف قرص های اورژانسی، اصلاح رژیم غذایی است.

سعی کنید بعد از مصرف قرص از خوردن غذاهای چرب و سنگین خودداری کنید.

برای کاهش احتمال تهوع و استفراغ، قرص را با غذا یا یک لیوان شیر مصرف کنید.

زمان استفاده

اگر سابقه تهوع دارید، بهتر است قرص را قبل از خواب مصرف کنید.

همچنین برای جلوگیری از کم آبی بدن و کاهش چشمگیر عوارض جانبی، به طور مکرر در طول روز مایعات بنوشید.

ورزش

افزایش تحرک یکی دیگر از راهکارهایی است که می تواند کمک زیادی به کاهش علائم این بیماری کند.

اگر به اندازه کافی حرکت نکنید، احتمالاً عوارض بیشتری را تجربه خواهید کرد.

محدودیت استفاده

استفاده مکرر از این قرص به هیچ وجه توصیه نمی شود.

زیرا استفاده زیاد از آن می تواند عوارض را چندین برابر کند. سعی کنید در صورت لزوم از این قرص استفاده کنید.

سایر روش های پیشگیری

سعی کنید تا حد امکان از سایر روش های معمول پیشگیری از بارداری مانند کاندوم، قرص های ضد بارداری، آی یو دی و ایمپلنت استفاده کنید.

داروهایی که با قرص اورژانسی تداخل دارد

با مصرف برخی قرص ها با این قرص این امکان وجود دارد که تداخل دارویی ایجاد کند و امکان بارداری به صورت ناخواسته را افزایش دهد. این قرص ها شامل قرص های زیر است:

• دارو هایی که ضد صرع‌ هستند چون داروی کاربامازپین
• دارو های ضد ویروس HIV هستند چون داروی نلفیناویر
• دارو هایی که ضد‌ سل هستند چون داروی ریفامپین
• دارو های گیاهی چون گیاه خارمریم
• دارو هایی که ضد قارچ هستند چون داروی کتوکورنازول

موارد منع مصرف قرص های اورژانسی

استفاده از قرص اورژانسی برای افراد زیر مناسب نیست و بهتر است پیش از استفاده با پزشک مشورت کنند.

• زنان باردار
• افرادی دارای بیماری کبد
• افرادی دارای بیماری کلیه
• افراد دارای فشار خون
• افراد دارای سابقه ی آلرژی
• افراد دارای سابقه ی سکته مغزی

چه مواقعی زمان استفاده از قرص اورژانسی است؟

• چنان چه فرد برای جلوگیری از بارداری از روشی جهت جلوگیری استفاده نکرده باشد‌.
• چنان چه کاندوم مورد استفاده در زمان رابطه پاره بوده باشد.
• اگر مصرف و استفاده از قرص های پیشگیری از بارداری برای چند نوبت فراموش شده باشد.
• در صورتی که فرد استفراغ و اسهال داشته باشد و یا اینکه از آنتی بیوتیک استفاده کرده باشد. در این شرایط نمی تواند فرد از قرص های ضدبارداری معمولی استفاده نماید.
• چنان چه فردی تحت تجاوز جنسی واقع شده باشد.

نکات در مورد قرص اورژانسی

چنان چه با مصرف قرص بعد از ۳ هفته الی ۴ هفته پریودی رخ نداد باید آزمایش بارداری داد.

چنان چه خونریزی از ۲ الی ۳ هفته بیشتر شد باید به پزشک مراجعه کرد.

امکان ایجاد پریود های نامنظم برای چند دوره وجود دارد و حتی امکان داشتن لکه بینی نیز هست.

تاثیر مصرف قرص اورژانسی فقط برای همان رابطه ی جنسی محافظت نشده است و برای دیگر رابطه های حفاظت نشده تاثیر ندارد‌.

چنان چه لکه بینی بیشتر ۲ هفته داشتید و در ناحیه شکم دردی را تجربه کردید به دلیل اینکه احتمال بارداری خارج از رحمی وجود دارد باید به پزشک مراجعه کرد.

چنان چه باردار باشید و ندانید و این قرص را مصرف کنید، مشکلی برای جنین رخ نمی دهد‌.

اگر فرد قرص اورژانسی را مصرف نمود و بعد از آن دچار حالت تهوع شد و استفراغ کرد، باید دوباره این قرص را مصرف نماید.

زیرا در دستگاه گوارش جذب نشده و باید برای اثر بخشی جهت جلوگیری از بارداری دوباره استفاده شود‌.

از آنجا که این قرص نوعی قرص هورمونی است نباید توسط افرادی که دارای سنی کمتر از سن شروع قاعدگی هستند و افراد زیر ۱۷ سال استفاده شود.

ولی مصرف آن برای افرادی که سنی بیشتر از ۱۷ سال دارند بلامانع است.

جایگزین قرص اورژانسی

چنان چه رابطه ای محافظت نشده داشتید و قرص اورژانسی در دسترس نبود، می توان قرص ال دی و اچ دی را استفاده کرد.

البته میزان تاثیر و اثربخشی این قرص ها کمتر است و باید در هر نوبت مصرف ۲ یا ۴عدد از این قرص ها استفاده کرد.

نحوه ی مصرف قرص ال دی و اچ دی به جای قرص اورژانسی:

• قرص ال دی را باید۴ عدد با هم مصرف کرد و دوباره در ۱۲ ساعت بعد، ۴ عدد دیگر را مصرف نمود.
• تعداد قرص مصرفی اچ دی ۲ عدد بوده و باز باید ۱۲ ساعت بعد ۲ عدد دیگر از این قرص را مصرف نمود‌.

تحت چه شرایطی قرص های اورژانسی اثر نمی گذارند؟

اگر این قرص ها بلافاصله بعد از داشتن رابطه ی جنسی مشکوک مصرف شود، میزان اثربخشی آنها نیز بالا می رود و تا ۸۵ درصد بر این مسئله تاثیر مثبت می گذارد.

موارد زیر امکان دارد عملکرد این قرص ها را دچار اختلال کنند:

• چنان چه فرد دارای وزن زیاد و BMI بالای عدد ۳۰ باشد میزان تاثیر قرص های اورژانسی در او کمتر است.
• اگر فرد همزمان با مصرف قرص های اورژانسی از دارویی دیگر استفاده کرده که با قرص اورژانسی تداخل دارد از جمله دارو های ضد افسردگی و …
• زمانی که تخمک گذاری فرد صورت گرفته باشد دیگر استفاده از این دارو موثر نخواهد بود زیرا این دارو برای ایجاد تاخیر در تخمک گذاری استفاده می شود.
• چنان چه زمان پریودی فرد بیشتر از یک هفته داری تاخیر بود باید حتما برای بررسی اثر بخشی قرص اورژانسی، فرد آزمایش بارداری دهد.